Hot! 20 listopada — rocznica Konwencji o Prawach Dziecka

Dziś trudno w to uwierzyć, ale jeszcze nie tak dawno dzieci miały niewiele własnych praw. Sytuację tę zmieniła Konwencja o Prawach Dziecka, uchwalona przez Organizację Narodów
Zjednoczonych 20 listopada 1989 roku.

Jest to najważniejszy dokument chroniący prawa dziecka. Dzięki Konwencji, dzieci na całym świecie zaczęto traktować jako osoby, które mają prawa takie jak dorośli.

Dzieci trzeba pytać o zdanie we wszystkich sprawach, które ich dotyczą. Bardzo ważne jest, by każde dziecko znało swoje prawa i wiedziało, jak z nich korzystać. Przeczytajcie więc poniżej swoje prawa. Należy pamiętać, że jest to tylko skrót z przepisów Konwencji, przetłumaczony na język bardziej zrozumiały dla dzieci. Wierzę, że Wam się przyda. Korzystajcie z niej.

Marek Michalak

Rzecznik Praw Dziecka

 

KONWENCJA O PRAWACH DZIECKA

Konwencja została przyjęta przez ONZ w 1989 roku i ratyfikowana przez Polskę w 1991 roku.

Inicjatorami jej powstania byli Polacy. Najważniejsze jej zasady to:

  • Dzieckiem jest każda osoba, która nie ukończyła 18 lat (Art. 1).
  • Państwo zobowiązane jest do zapewnienia ochrony praw dziecka bez względu na jego pochodzenie, rasę, płeć, język, status materialny i wyznanie (Art. 2).
  • Wszystkie instytucje mają obowiązek działać dla dobra dziecka (Art. 3).
  • Państwo zobowiązane jest podejmować działania na rzecz realizacji praw dziecka, zawartych w Konwencji (Art. 4).
  • Rodzicom przysługuje prawo pierwszeństwa w wychowaniu dziecka zgodnie ze swoimi przekonaniami (Art. 5).
  • Każde dziecko ma niezbywalne prawo do życia (Art. 6).
  • Każde dziecko ma prawo do otrzymania imienia i obywatelstwa oraz do poznania swoich rodziców i objęcia opieką rodzicielską (Art. 7).
  • Każde dziecko ma prawo do ochrony swojej tożsamości, w tym obywatelstwa, nazwiska i stosunków rodzinnych (Art. 8).
  • Dziecko nie może zostać oddzielone od swoich rodziców wbrew ich woli, chyba że leży to w interesie dziecka i zdecyduje o tym sąd, na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dziecko oddzielone od rodziców ma prawo do kontaktów z nimi (Art. 9).
  • Dziecko, którego rodzice przebywają w różnych państwach, ma prawo do utrzymywania regularnych osobistych kontaktów z matką i ojcem. Władze państw zobowiązane są do umożliwienia tych kontaktów (Art. 10).
  • Państwo zobowiązane jest do ochrony dziecka przed nielegalnym wywozem za granicę (Art. 11).
  • Państwo zobowiązane jest do zapewnienia każdemu dziecku możliwości kształtowania i wyrażania własnych poglądów oraz wypowiadania się w postępowaniach sądowych i administracyjnych, w sprawach które go dotyczą (Art. 12).
  • Państwo zobowiązane jest do zapewnienia każdemu dziecku możliwości swobodnej wypowiedzi  oraz zdobywania i przetwarzania informacji (Art. 13).
  • Każde dziecko ma prawo do swobody myśli, sumienia i wyznania. Rodzice mają pierwszeństwo w kierowaniu dzieckiem, w korzystaniu z tego prawa (Art. 14).
  • Każde dziecko ma prawo do swobodnego zrzeszania się oraz wolności pokojowych zgromadzeń (Art.15).
  • Każde dziecko ma prawo do ochrony swojej prywatności, honoru i reputacji oraz do zachowania tajemnicy swojej korespondencji (Art. 16).
  • Każde dziecko ma prawo dostępu do informacji rozpowszechnianych przez środki masowego przekazu (Art. 17).
  • Oboje rodzice ponoszą wspólną i główną odpowiedzialność za wychowanie i rozwój dziecka. Państwo zobowiązane jest do udzielania im pomocy w wypełnianiu tego obowiązku (Art. 18).
  • Każde dziecko ma prawo do ochrony przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej krzywdy lub zaniedbania bądź złego traktowania lub wyzysku, w tym wykorzystywania w celach seksualnych (Art. 19).
  • Dziecko pozbawione swego środowiska rodzinnego ma prawo do specjalnej ochrony i pomocy ze strony państwa, w tym prawo do opieki zastępczej (Art. 20).
  • Państwo, które pozwala adoptować dzieci, ma obowiązek zachowania szczególnej troski o dobro dziecka w postępowaniu adopcyjnym (Art. 21).
  • Dziecko, które objęte jest statusem uchodźcy lub stara się o to, ma prawo do odpowiedniej ochrony i pomocy humanitarnej ze strony państwa, na terenie którego przebywa (Art. 22).
  • Każdemu dziecku psychicznie lub fizycznie niepełnosprawnemu państwo powinno zapewnić  życie w warunkach gwarantujących godność, umożliwiających osiąganie niezależności oraz ułatwiających aktywne uczestnictwo w życiu społeczeństwa (Art. 23).
  • Państwo zobowiązane jest do zapewnienia każdemu dziecku najwyższego poziomu ochrony zdrowia i udogodnień w zakresie leczenia chorób oraz rehabilitacji zdrowotnej (Art. 24).
  • Każde dziecko umieszczone w szpitalu, sanatorium, placówce opiekuńczo–wychowawczej lub innym zakładzie, ma prawo do okresowej oceny sposobu leczenia oraz oceny okoliczności umieszczenia go w placówce (Art. 25).
  • Każde dziecko ma prawo do otrzymania środków utrzymania, odpowiadających jego potrzebom, a także do korzystania z ubezpieczeń społecznych (Art. 26).
  • Każde dziecko ma prawo do poziomu życia, odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu, za co główną odpowiedzialność ponoszą jego rodzice (Art. 27).
  • Każde dziecko ma prawo do nauki (Art. 28).
  • Nauka dziecka powinna być ukierunkowana przede wszystkim na rozwijanie osobowości, talentów oraz zdolności umysłowych i fizycznych, rozwijanie szacunku dla praw człowieka oraz poszanowania dla rodziców, przygotowanie do odpowiedniego życia w wolnym społeczeństwie oraz rozwijanie w dziecku poszanowania środowiska naturalnego (Art. 29).
  • Dziecko należące do mniejszości etnicznych, religijnych lub językowych ma prawo do posiadania i korzystania z własnej kultury, do wyznawania i praktykowania swojej religii lub do używania własnego języka (Art. 30).
  • Każde dziecko ma prawo do wypoczynku i czasu wolnego oraz do nieskrępowanego uczestniczenia w życiu kulturalnym i artystycznym (Art. 31).
  • Państwo zobowiązane jest do zapewnienia każdemu dziecku ochrony przed wyzyskiem ekonomicznym oraz wykonywaniem pracy, która może być niebezpieczna, przeszkadza w nauce albo jest szkodliwa dla dziecka (Art. 32).
  • Państwo zobowiązane jest do ochrony dziecka przed używaniem narkotyków oraz wykorzystywaniem go przy produkcji tego typu substancji i handlu nimi (Art. 33).
  • Państwo zobowiązane jest do ochrony dziecka przed wszelkimi formami wyzysku seksualnego  i nadużyć seksualnych (Art. 34).
  • Państwo zobowiązane jest do przeciwdziałania uprowadzeniom lub sprzedaży dzieci (Art. 35).
  • Państwo zobowiązane jest do przeciwdziałania także wszelkim innym formom wyzysku niż wymienione powyżej, w jakimkolwiek aspekcie, naruszającym dobro dziecka (Art. 36).
  • Państwo zobowiązane jest do ochrony dziecka przed torturowaniem bądź okrutnym lub nieludzkim traktowaniem lub karaniem. Żadne dziecko nie może być bezprawnie pozbawione wolności, a każde zatrzymane dziecko ma prawo do humanitarnego traktowania i otrzymania odpowiedniej pomocy (Art. 37).
  • Każde dziecko poniżej 15. roku życia ma prawo do ochrony przed bezpośrednim udziałem w działaniach zbrojnych (Art. 38).
  • Państwo zobowiązane jest do ułatwienia przebiegu rehabilitacji fizycznej i psychicznej dziecka, które padło ofiarą jakiejkolwiek formy zaniedbania, wyzysku lub wykorzystania, torturowania lub jakiejkolwiek innej formy okrutnego, nieludzkiego czy poniżającego traktowania albo karania bądź konfliktu zbrojnego (Art. 39).
  • Każde dziecko podejrzane, oskarżone lub uznane za winne popełnienia przestępstwa, ma prawo do traktowania w sposób godny i uwzględniający jego wiek. Dziecko ma prawo do zapoznania się ze stawianymi mu zarzutami i rozpatrzenia jego sprawy najszybciej, jak to możliwe, w uczciwym i bezstronnym procesie (Art. 40).
  • Konwencja w żaden sposób nie narusza postanowień prawa wewnętrznego państwa lub innych przepisów prawa międzynarodowego, które lepiej chronią prawa dziecka niż przepisy tej Konwencji (Art. 41).
Ciekawy artykuł? Podziel się ze znajomymi!

1 komentarz

  1. Nakazujemy to przeczytać rodzicom po rozwodzie i przestrzegania naszych praw,bo myślą,że tylko starsi mają prawa.

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola: *